Sırbistan’da yaklaşık iki yıl süren kitlesel protestoların ardından düzenlenen erken genel seçimleri öğrenci hareketinin desteklediği Öğrenci Listesi kazandı.

Eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in yenilgiyi kabul etmesiyle ülkede yeni bir siyasi dönem başlarken, seçim zaferinin ardından hükümeti kimin kuracağı merak konusu oldu.

Kesinleşmeye yakın sonuçlara göre oyların yüzde 52,7’sini alan Öğrenci Listesi, 250 sandalyeli parlamentoda 139 milletvekilliği elde etmeye hazırlanıyor.

Bu sonuç, hareketin tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaştığını gösteriyor.

Ancak belirli bir lideri bulunmayan hareket, başbakan adayını henüz açıklamadı.

Öğrenci hareketinin seçim listesinde ekonomistlerden doktorlara, akademisyenlerden spor dünyasının tanınmış isimlerine kadar farklı alanlardan adaylar yer alıyor.

Yeni hükümetin başına geçebilecek veya kabinede önemli görevler üstlenebilecek dört isim dikkat çekiyor.

ESKİ MERKEZ BANKASI BAŞKANI: DEJAN ŠOŠKIĆ

59 yaşındaki ekonomist Dejan Šoškić, yeni hükümetin başbakanlığı için adı geçen en güçlü adaylardan biri olarak gösteriliyor.

Belgrad Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde profesör olan Šoškić, 2010-2012 yılları arasında Sırbistan Merkez Bankası Başkanlığı görevini yürüttü.

Šoškić, 2012’de Merkez Bankası’nın bağımsızlığını zayıflattığını savunduğu yasal değişiklikleri protesto ederek görevinden istifa etti.

Uzun yıllardır Vučić yönetiminin ekonomi politikalarını eleştiren Šoškić, özellikle kamu kurumlarının işleyişi ve yolsuzlukla mücadele konularındaki açıklamalarıyla tanınıyor.

2021’de yaptığı değerlendirmede, Sırbistan’daki sistematik yolsuzluğun komşu ülkelerden daha yaygın olduğunu ve bunun yerli ve yabancı yatırımları olumsuz etkilediğini savunmuştu.

Vučić ve liderliğini yaptığı Sırp İlerleme Partisi ise yolsuzluk suçlamalarını defalarca reddetti.

EKONOMİDE NASIL BİR YOL İZLEYECEK?

Šoškić, kamu maliyesinde disiplin sağlanmasının ücretlerde ve emekli aylıklarında kalıcı artışların önünü açacağını savunuyor.

Seçim kampanyası sırasında Sırbistan dinarının değerinin düşürülmesini öneren ekonomist, bu adımın ülkenin ihracat rekabetini artırabileceğini belirtti.

Dinarın avro karşısındaki değerinin yüksek tutulmasının yerli üreticileri zorladığını ifade eden Šoškić, alternatif olarak üretim maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini söyledi.

Öte yandan, Vučić yanlısı medya kuruluşları, Šoškić’in Merkez Bankası Başkanlığı döneminde dinarın değer kaybetmesinden kendisini sorumlu tuttu.

Šoškić ise söz konusu değer kaybının o dönemde uygulanan para politikalarından kaynaklandığını savundu.

ÖĞRENCİ HAREKETİNİN ÖNDE GELEN İSMİ: ILIJA SRĐANOVIĆ

55 yaşındaki kardiyolog ve akademisyen Ilija Srđanović, öğrenci hareketinin seçim listesinin ilk sırasında yer alıyor.

Novi Sad Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde profesör olan Srđanović, öğrenci hareketinin düzenlediği yolsuzluk karşıtı protestolarda aktif rol üstlendi.

Protestolarda sık sık konuşmalar yapan Srđanović, hareketin Voyvodina bölgesinde düzenlediği ve bisikletçilerden oluşan “Anayasanın Koruyucuları” turuna da katıldı.

Seçim kampanyasında sağlık sisteminin yeniden yapılandırılmasını savunan Srđanović, bütün hastaların eşit koşullarda hizmet alabildiği, yerinden yönetim esasına dayalı bir sağlık sistemi kurulmasını vaat etti.

FoNet haber ajansına verdiği röportajda siyasi hedefini, “Daha iyi bir Sırbistan inşa etmek, başka hiçbir şey önemli değil” sözleriyle özetledi.

Srđanović, seçim kampanyası sırasında Vučić’in televizyonda tartışma programına katılma davetini ise kabul etmedi.

AVRUPA BİRLİĞİ VE KOSOVA KONUSUNDA NE DÜŞÜNÜYOR?

Srđanović’in dış politikaya ilişkin görüşleri, Vučić yönetiminin bazı temel yaklaşımlarından keskin biçimde ayrılmıyor.

Öğrenci Listesi’nin Kosova’nın Sırbistan’ın ayrılmaz bir parçası olduğu yönündeki tutumunu destekleyen Srđanović, Avrupa Birliği’ne (AB) üyeliğin ise mevcut koşullarda öncelikli gündem olmadığını savunuyor.

Yeni hükümetin öncelikle ülke içindeki yolsuzlukla mücadeleye ve kurumsal reformlara odaklanması gerektiğini belirtiyor.

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, salı günü Srđanović ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini açıklayarak yeni hükümetin gecikmeden kurulmasının önemine dikkat çekti.

BASKETBOL EFSANESİ SİYASET SAHNESİNDE: DEJAN BODIROGA

Sırbistan’da öğrenci hareketinin en dikkat çekici isimlerinden biri de eski basketbol yıldızı Dejan Bodiroga.

53 yaşındaki Bodiroga, Yugoslavya Milli Basketbol Takımı’nın eski kaptanı ve EuroLeague’in mevcut başkanı.

Spor kariyerinde önemli başarılara imza atan Bodiroga, 1998 ve 2002 Dünya Basketbol Şampiyonalarında altın madalya kazanan Yugoslavya takımının öne çıkan oyuncuları arasında yer aldı.

1996 Atlanta Olimpiyatları’nda gümüş madalya kazanan takımın da önemli isimlerinden biriydi.

2007’de aktif basketbol kariyerini noktalayan Bodiroga, spor yöneticiliğine yöneldi ve 2022’de EuroLeague Başkanı oldu.

“EL KONULAN ÜLKEYİ GERİ ALMA MÜCADELESİ”

Seçim kampanyası boyunca öğrenci hareketinin mitinglerinde konuşmalar yapan Bodiroga, seçimleri “el konulmuş bir ülkeyi geri alma mücadelesi” olarak nitelendirdi.

Ülkenin kırsal bölgelerinde düzenlenen etkinliklere katılan eski basketbolcu, bazı mitinglerde halk oyunlarına da eşlik etti.

Bodiroga’nın katıldığı etkinliklerde taraftarlar, 1990’lı yıllarda spor kariyeri sırasında kullanılan “Bizim bir tanrımız var, adı Bodiroga” sloganını yeniden seslendirdi.

Spor dünyasındaki popülerliği, Bodiroga’yı öğrenci hareketinin toplumun farklı kesimlerine ulaşmasını sağlayan önemli figürlerinden biri haline getirdi.

SEÇİM ZAFERİNİN YÜZÜ: RADOMIR SAIČIĆ

64 yaşındaki organik kimya profesörü Radomir Saičić, Öğrenci Listesi’nin seçim zaferini kamuoyuna duyuran isim olarak öne çıktı.

Sırbistan Bilim ve Sanat Akademisi (SANU) üyesi olan Saičić, Vučić’in yenilgiyi kabul etmesinin ardından öğrenci hareketinin seçim merkezinde kürsüye çıkarak sonucu “yurttaşların zaferi” olarak değerlendirdi.

Bilimsel çalışmalarını tıbbi kimya alanında sürdüren Saičić, özellikle kemoterapi ilaçları ve antiviral tedavilerin geliştirilmesine yönelik araştırmalarıyla tanınıyor.

COVID-19 salgını döneminde Pasteur Enstitüsü ile ortak yürütülen özel bir araştırma projesinde de görev aldı.

VUČIĆ’E KARŞI PROTESTOLARIN ÖN SAFLARINDAYDI

Saičić, Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonu sundurmasının çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan öğrenci protestolarına katıldı.

Vučić’in istifasını talep eden ve 25 akademisyenin imzasını taşıyan bir dilekçeye destek vermesi, hükümet yanlısı medya kuruluşlarının tepkisini çekti.

Mayıs 2026’da ise dönemin Kültür Bakanı Nikola Selaković’in katıldığı bir etkinliği protesto ederek SANU galerisindeki sergiden ayrıldı.

Seçim kampanyasında Sırbistan’ın “içeriden işgal edildiğini” savunan akademisyen, öğrenci hareketi için “hayatını bile ortaya koymaya hazır olduğunu” söyledi.

KOSOVA VE RUSYA KONUSUNDA DİKKAT ÇEKEN TUTUM

Saičić, Kosova’yı “geçici olarak işgal edilmiş bir bölge” olarak tanımlıyor.

Rusya ile enerji alanındaki ilişkilerin sürdürülmesini destekleyen akademisyen, bu yönüyle öğrenci hareketi içinde dış politika konusundaki farklı eğilimleri temsil ediyor.

Sırp basınında yer alan değerlendirmelerde Saičić’in yalnızca yeni hükümette görev almak için değil, Vučić’in istifasının ardından yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmak için de değerlendirilebileceği belirtiliyor.

SIRBİSTAN’DA YENİ DÖNEMİN EN BÜYÜK SINAVI

Öğrenci hareketinin seçim zaferi, Sırbistan’da yalnızca iktidar değişimini değil, devlet kurumlarının yeniden yapılandırılmasını da gündeme getirdi.

Yeni yönetimin önünde yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığının güçlendirilmesi, ekonomik istikrarın sağlanması ve ülkenin dış politika ilişkilerinin yeniden şekillendirilmesi gibi önemli başlıklar bulunuyor.

Bununla birlikte, farklı siyasi görüşlerden ve meslek gruplarından isimleri bir araya getiren Öğrenci Listesi’nin hükümette nasıl bir uyum sağlayacağı henüz bilinmiyor.

Başbakanlık için özellikle Dejan Šoškić ve Ilija Srđanović’in isimleri öne çıkarken, hareketin resmi bir aday açıklamamış olması belirsizliği sürdürüyor.