Türkiye ve Almanya’da satılan aynı markalı sigaralar üzerinde yapılan karşılaştırmalı bir araştırma, Türkiye’de üretilen sigaraların Almanya’daki muadillerine göre daha fazla ince parçacık madde yaydığını gösterdi.

Goethe Üniversitesi Frankfurt’tan araştırmacılar tarafından yürütülen ve 8 Eylül’de Tobacco Use Insights dergisinde yayımlanan çalışmada, Türkiye’den alınan 11 sigara, Almanya’dan alınan 4 sigara ve ABD’den alınan bir referans ürün incelendi.

PARÇACIK YOĞUNLUĞU TÜRKİYE’DE DAHA YÜKSEK

Araştırmada her bir üründen 23 ile 30 sigara olmak üzere toplam 402 sigara, 2,88 metreküplük kapalı bir kabinde otomatik bir düzenekle test edildi.

Sigara dumanındaki PM10, PM2.5 ve PM1 parçacıklarının yoğunluğu ölçüldü. Araştırmacılar, sigaranın yanması sırasında doğrudan ortama yayılan “yan akım dumanı”nın da ölçüldüğünü ve pasif içicilikte maruz kalınan dumanın yaklaşık yüzde 85’inin bu duman türünden oluştuğunu vurguladı.

EN YÜKSEK DEĞER TÜRKİYE’DEN

Test sonuçlarına göre en yüksek ortalama parçacık yoğunluğu, Türkiye’den alınan Parliament Night Blue sigarasında görüldü. Bu üründe PM10 yoğunluğu metreküp başına 1677 mikrogram, PM2.5 yoğunluğu 1675 mikrogram, PM1 yoğunluğu ise 1548 mikrogram olarak ölçüldü.

En düşük değerler ise Almanya’dan alınan Camel Yellow sigarasında belirlendi.

AYNI MARKA, FARKLI SONUÇ

Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri, aynı markaların Türkiye ve Almanya’da farklı emisyon değerleri göstermesi oldu. Dört benzer ürünün karşılaştırıldığı testlerde, Almanya’daki sigaraların Türkiye’deki versiyonlarına kıyasla daha düşük parçacık emisyonu yaydığı görüldü.

Almanya’da satılan sigaralarda PM10 emisyonları yüzde 3,6 ile 51, PM2.5 emisyonları yüzde 3,6 ile 50, PM1 emisyonları ise yüzde 4,4 ile 48 oranında daha düşük ölçüldü.

En büyük fark Camel Yellow ürününde ortaya çıktı. Türkiye’den alınan Camel Yellow’da PM2.5 yoğunluğu metreküp başına 1569 mikrogram olurken, Almanya’dan alınan üründe bu değer 1043 mikrogram olarak ölçüldü.

L&M ürününde Türkiye versiyonu yaklaşık yüzde 28, Davidoff’ta yüzde 13, Marlboro’da ise yüzde 3,6 daha yüksek emisyon değerine sahip çıktı.

FARKIN NEDENİ NE?

Araştırmacılar, ülkeler arasındaki farkın tütün harmanı, katkı maddeleri, sigara kağıdı ya da filtre tasarımı gibi üretim özelliklerinden kaynaklanabileceğini belirtti. Ancak çalışmada bu faktörlerin doğrudan incelenmediği, bu nedenle emisyon farkının kesin nedeninin belirlenemediği ifade edildi.

Tütün Eksperleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Bülent İnce, üretim makinelerindeki farklılık nedeniyle bu sonucun açıklanmasının güç olduğunu söyledi. İnce, ülkelerin iç pazarlarına yönelik farklı düzenlemelerinin farklı tütün formüllerinin kullanılmasına yol açabileceğini belirtti.

TÜRKİYE’DE YERLİ TÜTÜN ŞARTI VAR

Türkiye’de 4733 sayılı Kanun kapsamında, sigara üreticilerinin bir takvim yılında iç piyasaya sundukları sigaralarda kullandıkları tütünün en az yüzde 30’unun Türkiye’de üretilmiş olması gerekiyor.

Bu oran, tek tek sigara veya marka bazında değil, üreticinin ilgili kategorideki toplam yıllık tütün kullanımı üzerinden hesaplanıyor.

Almanya’da ise federal tütün mevzuatında benzer bir yerli tütün kullanım zorunluluğu bulunmuyor.

Araştırmacılar, tütün türleri, harman oranları ve katkı maddeleri incelenmediği için yüzde 30’luk yerli tütün şartı ile yüksek parçacık emisyonları arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurulamadığını belirtti.

EMİSYONLAR İÇİN SINIR YOK

Türkiye ve Almanya’da sigara emisyonları zifir, nikotin ve karbonmonoksit açısından sınırlandırılıyor. Sigara başına en fazla 10 miligram zifir, 1 miligram nikotin ve 10 miligram karbonmonoksit salınmasına izin veriliyor.

Ancak PM1, PM2.5 ve PM10 için sigara özelinde bir üst sınır bulunmuyor. Bu parçacıkların sigaralarda ölçülmesi ya da paket üzerinde belirtilmesi için özel bir zorunluluk da yok.

DUMANIN BÜYÜK BÖLÜMÜ KÜÇÜK PARÇACIKLAR

Araştırmada incelenen tüm sigaralarda dumanın büyük bölümünün PM1 grubundaki parçacıklardan oluştuğu görüldü. PM1’in toplam PM10 içindeki oranı yüzde 92,3 ile 95,3 arasında değişti.

PM1, çapı 1 mikrometre ve altındaki parçacıkları; PM2.5, 2,5 mikrometre ve altındaki; PM10 ise 10 mikrometre ve altındaki parçacıkları ifade ediyor. Parçacıkların boyutu küçüldükçe solunum sisteminin daha derin bölgelerine ulaşma ihtimali artıyor.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bağımlılıkla Mücadele Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Pınar Mutlu, küçük parçacıkların akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabildiğini söyledi.

Mutlu, sigara dumanındaki parçacıkların toksik ve kanserojen maddeler içeren karmaşık bir aerosolün parçası olduğunu belirtti. Kısa süreli maruziyetin solunum yollarında tahriş, öksürük ve nefes darlığına yol açabileceğini; uzun süreli maruziyetin ise kronik solunum ve kalp-damar hastalıkları ile akciğer kanseri riskini artırabileceğini ifade etti.