Türkiye’de sofraya gelen meyve ve sebzelerde pestisit kalıntısı tartışması yeniden gündemde. Greenpeace Türkiye’nin “İçinde Ne Var?” kampanyası kapsamında İstanbul’un dört ilçesindeki beş büyük perakende zincirinden aldığı limon örnekleri bağımsız laboratuvarda analiz edildi. Eylül ayında Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy’deki zincir marketlerden alınan toplam 20 limon örneği üzerinde yapılan incelemede çarpıcı sonuçlara ulaşıldı.

20 LİMONDA 144 PESTİSİT TESPİTİ

Greenpeace’in açıkladığı laboratuvar sonuçlarına göre 20 limon örneğinde toplam 144 pestisit bulgusu saptandı. Bu rakam örnek başına ortalama 7,2 farklı pestisit anlamına geliyor. Analiz edilen ürünlerin tamamında birden fazla pestisit etken maddesinin birlikte bulunduğu belirtildi. Greenpeace bu durumu “kokteyl etkisi” tartışması kapsamında değerlendiriyor. Market bazındaki sonuçlara ilişkin açıklamada, bazı zincirlerden alınan örneklerde ortalama pestisit sayısının diğerlerine göre daha yüksek olduğu öne sürüldü. Greenpeace’in paylaştığı verilere göre bazı örneklerde ortalama 8’in üzerinde farklı pestisit tespit edildiği, en yüksek bulgunun ise iki ayrı limon örneğinde 10’ar farklı pestisit etken maddesine kadar çıktığı iddia edildi.

4 ÖRNEKTE YASAL LİMİT AŞILDI

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise maksimum kalıntı limitlerinin aşıldığı örnekler oldu. Greenpeace’in paylaştığı sonuçlara göre incelenen 20 limonun 4’ünde yasal kalıntı limitini aşan pestisit seviyeleri belirlendi. Greenpeace’in paylaştığı sonuçlara göre limit aşımı tespit edilen dört örneğin bazılarında birden fazla pestisit için ihlal belirlendi. Bazı marketlerden alınan örneklerde ise yasal maksimum kalıntı limitini aşan bulguya rastlanmadığı açıklandı. Çalışmanın yalnızca 20 örnekle sınırlı olması nedeniyle sonuçların marketlerin tüm ürünlerine ya da Türkiye genelindeki limonlara genellenemeyeceği vurgulandı.

TARTIŞMA BİTİRMİYOR

Pestisit tartışmasının bir diğer boyutunu aynı üründe birden fazla etken maddenin bulunması oluşturuyor. Bir pestisitin tek başına yasal sınırın altında bulunması mevzuata uygun kabul edilse de Greenpeace, aynı üründe çok sayıda farklı etken maddenin bir araya gelmesinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bu nedenle kampanya kapsamında marketlerden bir üründe, tek tek yasal sınırın altında olsalar dahi, en fazla üç farklı pestisit etken maddesine izin verilmesi talep ediliyor. Greenpeace ayrıca perakende zincirlerinin yasal maksimum kalıntı limitlerinin de ötesine geçerek kendi tedarik standartlarını oluşturmasını ve ürün kabul sınırlarını mevcut yasal limitlerden yüzde 20 daha sıkı hale getirmesini istiyor.

“FATURA ÇİFTÇİYE KESİLMESİN”

Greenpeace, pestisit kullanımının azaltılmasının maliyetinin üreticiye yüklenmemesi gerektiğini de vurguluyor. Çiftçiye zirai mühendis desteği, teşvik, prim ve adil sözleşmeler sağlanmasını isteyen kuruluş; marketlerden tam şeffaflık, çoklu pestisite sınırlama ve daha sıkı kalıntı standartları talep ediyor.

Uzman isim uyardı!

YAĞ HÜCRELERİNDE BİRİKİYOR

Öte yandan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, pestisitlerin vücutta özellikle yağ dokusunda birikebildiğine dikkat çekti. Yasaklı bazı tarım kimyasallarının halen kullanılabildiğini belirten Kaya, uzun süreli maruziyetin özellikle üreme sağlığı açısından risk oluşturabileceğini söyledi. Kaya ayrıca bazı katkı maddelerinin bağışıklık ve sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiğini, kimi renklendirici ve tatlandırıcıların ise çocuklarda dikkat sorunları ve farklı nörolojik etkilerle ilişkisinin araştırıldığını ifade etti.