Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açılmasına yönelik diplomatik trafik devam ediyor. İran ve Umman arasında yürütülen görüşmelerde gemilerin güvenli şekilde geçebileceği bir rota üzerinde önemli ilerleme sağlandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile görüşmelerin olumlu ilerlediğini ancak üzerinde çalışılan deniz güzergâhının Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılmasından ayrı bir konu olduğunu belirtti.

İRAN İLE UMMAN ANLAŞMAYA YAKIN

Tarafların üzerinde çalıştığı plan, Basra Körfezi’ne girecek ticari gemiler için yeni bir geçiş düzeni oluşturulmasını öngörüyor.

Reuters’a konuşan kaynaklara göre gündemdeki düzenleme, Körfez’e giriş yapan gemilerin İran karasularından geçen bir rotayı kullanmasını ve bu bölümde Tahran’ın önemli ölçüde kontrol sahibi olmasını sağlayabilir.

ABD ise daha önce İran’ın stratejik su yolu üzerinde kontrol sahibi olacağı bir düzenlemeyi kabul etmeyeceğini açıklamıştı.

TAHRAN: ANLAŞMA BOĞAZIN AÇILMASI ANLAMINA GELMİYOR

İran yönetiminin açıklaması ise Hürmüz’ün kısa sürede tamamen açılacağı beklentilerini zayıflattı.

Tahran, Umman ile varılabilecek bir anlaşmanın tek başına boğazın tamamen yeniden açılması için yeterli olmayacağını vurguluyor.

İran yönetimi, Hürmüz üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını ABD ile yürütülen daha geniş kapsamlı müzakerelerdeki taleplerinin karşılanmasına bağlıyor.

TRUMP’TAN İRAN’A TAZMİNAT TALEBİ

Krizi daha da karmaşık hale getiren son açıklama ise ABD Başkanı Donald Trump’tan geldi.

Trump, İran’ın ABD’ye yönelik geçmişteki eylemleri nedeniyle Washington’a tazminat ödemesi gerektiğini savundu. ABD Başkanı, İran’ın taleplerine karşılık Washington’ın da yaklaşık 50 yıllık dönem için tazminat isteyebileceğini söyledi.

Böylece Hürmüz pazarlığında tarafların karşılıklı ekonomik talepleri de yeni bir anlaşmazlık başlığı haline geldi.

HÜRMÜZ NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

İran ile Umman arasında bulunan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlıyor.

Özellikle Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatı açısından hayati öneme sahip olan su yolundaki gelişmeler, yalnızca bölge ülkelerini değil küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkiliyor.

Bu nedenle Hürmüz’ün tamamen yeniden açılıp açılmayacağına ilişkin Washington-Tahran pazarlığı, enerji fiyatları ve küresel ticaret açısından yakından takip ediliyor.

GÖZLER YENİDEN ABD VE İRAN’DA

İran ile Umman arasındaki teknik görüşmelerde ilerleme sağlanmasına rağmen asıl siyasi düğüm henüz çözülmüş değil.

Tahran, Umman ile yapılacak anlaşmanın Hürmüz’ün tamamen açılması için yeterli olmadığını vurgularken Washington ile İran’ın karşılıklı şartları, boğazdaki normalleşmenin önündeki en büyük engel olmayı sürdürüyor.