Kanada’nın Ontario eyaletinde yer alan ve uzun yıllar boyunca nikel üretimi nedeniyle ağır çevresel tahribata uğrayan Sudbury şehri, yürütülen ekolojik rehabilitasyon programı çerçevesinde sanayi kirliliğiyle mücadelede uluslararası bir örnek haline geldi.

Yaklaşık bir asır boyunca nikel dökümhanelerinden yayılan kükürt dioksit emisyonları, bölgedeki bitki örtüsünün yok olmasına ve toprakların asitlenmesine yol açmıştı. 1960’lı yıllarda küresel kükürt dioksit emisyonlarının yaklaşık %4’ünü tek başına üreten şehirde, bitki örtüsünün tamamen kaybolduğu ve kayaların karardığı çorak alanlar oluşmuş, bu arazi yapısı uzay görevleri öncesinde çorak zemin simülasyonu amacıyla NASA astronotlarının eğitim alanı olarak kullanılmıştı.

10 MİLYONDAN FAZLA AĞAÇ DİKİLDİ 

Toprak yapısını eski haline getirmek amacıyla yerel yönetim tarafından 1978 yılında kapsamlı bir rehabilitasyon planı devreye sokuldu. Süreç dahilinde izlenen yöntemler ve ulaşılan aşamalar şöyle kaydedildi:

Asit oranını düşürmek ve pH değerini dengelemek amacıyla 3.500 hektardan fazla arazi kireçlendi ve yüzey erozyonunu önlemek için çimlendirme yapıldı.

1978’den günümüze kadar bölgeye 10 milyondan fazla ağaç dikimi gerçekleştirildi. 2022 yılında programın 10 milyonuncu ağacı, primatolog Jane Goodall ve dönemin Kanada Başbakanı Justin Trudeau’nun katılımıyla dikildi.  

Long süredir faaliyette olan ve bölgenin simgelerinden biri sayılan yüksek sanayi bacası “Superstack” 2020 yılında devre dışı bırakılarak daha küçük iki kuleyle değiştirildi. Bu adımla sanayi emisyonlarında yarıdan fazla düşüş sağlandı.

2024 yılında tahsis edilen 200 bin dolarlık ek fon ile Kanada’nın “2 Milyar Ağaç” ulusal programı kapsamında 2027 yılına kadar 200 bin ağacın daha dikilmesi planlandı.

AKUATİK YAŞAM YENİDEN BAŞLADI 

Asit yağmurları nedeniyle canlı yaşamının sona erdiği çevredeki göllerde, kireçleme çalışmaları ve sanayi atıklarının kısıtlanması sonucu pH seviyeleri yeniden nötr seviyelere çekildi. Yapılan ölçümler ve gözlemler sonucunda, onlarca yıldır bölgede görülmeyen balık türlerinin ve su altı faunasının havzalara doğal yollarla geri döndüğü tespit edildi.

Çevre uzmanları ve yetkililer, ulaşılan başarılara karşın bölgedeki rehabilitasyon ihtiyacının tamamen bitmediğini, Sudbury genelinde restore edilmeyi bekleyen 30 bin hektardan fazla alanın bulunduğunu bildirmektedir. Toprağın kireçlenmesi, çimlendirme ve kitlesel ağaçlandırma süreçlerini içeren Sudbury modeli, günümüzde ağır sanayi ve madencilik geçmişine sahip diğer küresel merkezler tarafından referans alınmaya devam ediyor.