Yemen’de İran destekli Husiler, stratejik Babülmendep Boğazı üzerindeki hakimiyetlerini güçlendirmeye çalışırken Avrupa Birliği’ne (AB) yazılı bir bildirimde bulunarak Kızıldeniz’deki Avrupa gemilerini hedef almayacaklarını taahhüt etti.

Konuya dair bilgilendirilen iki diplomatın aktardığına göre, bu ay AB’nin Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası birimine iletilen mektupta Husiler, Yemen’in güney kıyısı boyunca yürüttükleri askeri harekatın uluslararası deniz taşımacılığını aksatma amacı taşımadığı konusunda Avrupalı yetkililere güvence verdi.

Diplomatlar, söz konusu mektupta Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan kritik Babülmendep Boğazı’ndan geçiş seyrüsefer özgürlüğünün etkilenmeyeceğinin belirtildiğini ifade etti.

ZAMANLAMA DİKKAT ÇEKTİ

AB’ye gönderilen mektup, Mekke Paktı ülkelerinin acilen toplanmasının ardından kamuoyuna açıklandı. Pakistan’ın açıklamasına toplantıda göre Suudi Arabistan’a askeri destek konuşuldu.

Husiler ayrıca, Umman’ın ara buluculuğunda Trump yönetimi ile yürütülen görüşmelerin ardından ABD gemilerini de hedef almayacakları konusunda Washington’a güvence verdi.

ABD Başkanı Donald Trump bu ay konuya ilişkin yaptığı açıklamada, terör örgütü olarak tanımladığı Husilerin Washington’ı arayarak “bizimle savaşmak istemediklerini” söylediklerini aktardı.

Trump, “Peşlerimize düşmemizi istemiyorlar. Gemilerin çoğunun geçmesine izin veriyorlar. Çok memnun olmadıkları tek bir ülke var ve bunu halledeceğiz” dedi.

KRİTİK ADALARI ELE GEÇİRDİLER

Yemen’in başkenti Sana’yı ve nüfusun yoğun olduğu kuzey bölgelerini kontrol altında tutan Husiler, Temmuz ayında Suudi Arabistan limanlarına abluka ilan ederek ve tankerlere saldırarak krallıkla on yılı aşkın süredir devam eden çatışmayı yeniden tırmandırmıştı.

Örgütün, Suudi destekli hükümet güçlerini püskürterek Yemen’in Muha Limanı’nı ele geçirdiği 10 Eylül günü AB diplomatik servisine gönderildiği belirtilen mektup, Husilerin çatışmayı uluslararası denizciliği aksatmaktan ziyade yalnızca Suudi Arabistan ile sınırlı gösterme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Örgüt, Muha Limanı’nın ardından Kızıldeniz ve Babülmendep’teki birkaç adayı daha kontrolü altına aldı.

Öte yandan, Husilerin Suudi Arabistan ile 2022’de sağlanan ateşkesi bozan yeni saldırıları, İran’ın ABD ile savaşı kapsamında Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği kısıtladığı bir dönemde denizcilik şirketleri ve tanker sahipleri nezdinde endişeye yol açtı.

ŞİRKETLER ALARM VERDİ

Son bir ayda Suudi Arabistan’ın Yanbu limanından yük alan tanker sayısı azaldı. Konteyner taşımacılığı şirketlerinin Süveyş Kanalı servislerini artırmasıyla Babülmendep Boğazı’ndan geçen gemi sayısı Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Denizcilik analiz şirketi Xeneta verilerine göre; Maersk ve CMA CGM gibi büyük hatların sefer artışlarının ardından Kızıldeniz’den geçen konteyner taşımacılığı, kapasite bazında 2023 öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 30’una ulaştı.

Maersk İcra Kurulu Başkanı Vincent Clerc, “Bab-ül Mendep’ten geçen gemi sayısının artmasına rağmen bir yılı aşkın süredir konteyner gemilerine yönelik bir saldırı gerçekleşmedi.

Dolayısıyla niyetin bulunmadığının verilerle doğrulandığını düşünüyorum” değerlendirmesinde bulunarak geçiş kararlarının ABD, İngiltere ve NATO kaynaklı bilgilerle günlük olarak alındığını belirtti.

Deniz verileri şirketi Windward ise tankerlerin genellikle GPS sinyalleri açık şekilde seyrettiklerini, ancak kargo menşeini gizlemek amacıyla Suudi limanlarına yaklaşırken sinyalleri kapattıklarını bildirdi.