Adnan Ekizoğlu
Almanya ve Avrupa Birliği (AB) genelindeki belirsiz siyasi tablo ve içten yanmalı motorlara uzun süre bağımlı kalınması, Alman otomotiv sektörünü çıkmaza sürükledi. Küresel gümrük vergisi anlaşmazlıkları, yükselen enerji fiyatları ve Orta Doğu’daki gerilimlerin de etkisiyle kar marjları daralan sektör, Asya kaynaklı sert rekabete karşı yapısal bir krizin içine düştü.
Almanya’da toplam katma değerin yüzde 5’ini ve istihdamın yüzde 3’ünü oluşturan otomotiv sektörü, ekonominin tartışmasız en büyük taşıyıcısı konumunda. Ancak 2025 yılında 280 milyar Euro’luk ihracata imza atan sektörde, tedarikçiler hariç 725 bin kişi istihdam edilmesine rağmen çalışan sayısı bir önceki yıla göre yüzde 6,2 azaldı. Kötü gidişat, sadece binlerce ailenin geçim kaynağını tehdit etmekle kalmıyor; kırılgan siyasi dengeleri etkileyerek ülkede aşırı sağcı hareketleri de besliyor.
MALİYET UÇURUMU
Krizin temelinde yatan en büyük etken araç başına düşen işçilik maliyetleri. Analizlere göre, bir otomobilin üretimindeki ortalama işçilik maliyeti Almanya’da 3 bin 307 doları bulurken, bu rakam Meksika’da 305 dolar, Çin’de ise sadece 597 dolar seviyesinde. Çinli üreticilerin gelişmiş üretim hatları sayesinde çok daha az iş gücüyle araç üretebilmesi, Alman firmalarını yeni yatırımlarını Doğu Avrupa ve Meksika gibi bölgelere kaydırmaya zorluyor. VDA verilerine göre, Almanya içindeki otomobil üretimi 2016’dan bu yana yüzde 28 oranında geriledi. Günümüzde Alman markalı her 10 araçtan 7’sinden fazlası ülke dışında üretiliyor.
ÇİN PAZARI ARTIK RAKİP
Bir dönem Volkswagen satışlarının yüzde 37’sini oluşturan dünyanın en büyük otomobil pazarı Çin, artık Alman markaları için bir numaralı tehdit konumunda. Ortak girişimlerle üretim teknolojisini kendi lehine çeviren Çin, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde 75’ini elinde tutuyor. Çin kamu şirketi BAIC Group’un Mercedes-Benz’in en büyük hissedarı konumuna gelmesi ve BYD gibi markaların agresif ihracat politikaları dengeleri altüst etti. Yılın ilk yarısında Çin pazarındaki satışlar; Mercedes’te yüzde 28, Volkswagen’de yüzde 26 ve BMW’de yüzde 20 düştü.
ALMAN DEVLERİNDE SON DURUM
Derinleşen kriz ortamında, ülkenin en büyük beş üreticisi tarihlerinin en sert küçülme ve tasarruf planlarını devreye soktu:
| Marka | İşten Çıkarma Planı / İstihdam Kesintisi | Krizin Bilançosu ve Diğer Önlemler |
| Volkswagen | 100.000 çalışan (Beklenti) | Faaliyet kar marjı %2,8’e düştü. Almanya’daki 4 fabrikanın kapatılması planlanıyor. Rakibi Toyota’dan %60 daha fazla çalışana sahip. |
| Audi | 7.500 kişi (2029’a kadar) | Üretim kapasitesi düşürülen Neckarsulm fabrikasının 2030 yılında tamamen kapatılması gündemde. |
| BMW | 8.000 kişi (2027 sonuna kadar) | İkinci çeyrek net karı %35 azalarak 1,2 milyar Euro’ya geriledi. Toplam iş gücünün %5’i tasfiye ediliyor. |
| Mercedes-Benz | 5.500 kişi (2027’ye kadar) | Gönüllü ayrılıklarla 5 milyar Euro tasarruf hedefleniyor. Çekirdek bölüm karı %25 eridi (909 milyon Euro). |
| Porsche | 5.000 kişi (2035’e kadar) | Küresel satışlarda 2020’den bu yana en düşük seviye görüldü. Her 5 çalışandan 1’i ile yollar ayrılacak. |
ÇİN İTHALATINA KARŞI ORTAK HAREKET SİNYALİ
Sanayideki çöküşün toplumsal huzuru bozduğu ve siyasi arayışları hızlandırdığı bu dönemde, Almanya Başbakanı Friedrich Merz de krizin faturasını Asya pazarına kesti. Merz, Avrupa’nın Çin kaynaklı ithalat dalgasına karşı ortak hareket etmesi gerektiğini belirterek, “Otomotiv endüstrisini yeniden istikrara kavuşturmak için her şeyi yapıyoruz. Şu anda burası Almanya’daki en zordaki sektör” ifadeleriyle durumun ciddiyetini vurguladı.
Çok yazık.