Gıda fiyatlarında yaz aylarında görülen görece yavaşlama eylülde yerini yeniden daha yüksek bir artışa bıraktı. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın zincir marketlerdeki fiyatları esas alarak hazırladığı araştırmaya göre, 64 temel gıda maddesinden oluşan sepet eylülde ağustos ayına göre yüzde 2,7 pahalandı. Haziranda yüzde 1,9, temmuzda yüzde 1,6, ağustosta ise yüzde 0,5 olan aylık artış böylece yeniden hızlandı. Araştırmanın dikkat çeken verilerinden biri uzun dönemli fiyat değişimi oldu. KAMUAR hesaplamasına göre gıda fiyatları 76 aydır aylık bazda kesintisiz artarken, Eylül 2021’den Eylül 2026’ya kadar toplam yükseliş yüzde 2 bin 243’e ulaştı. Buna göre beş yıl önce 100 TL’ye alınabilen aynı gıda sepetinin maliyeti bugün 2 bin 343 TL seviyesine çıktı. Son bir yıllık dönemde ise gıda fiyatlarındaki artış yüzde 52,3 olarak hesaplandı.

BAKLİYAT İLK SIRADA

Eylül ayında fiyatı en hızlı yükselen grup yüzde 9,1 ile bakliyat oldu. Bakliyatı yüzde 4,9 ile taze sebze, yüzde 4,6 ile meyve ve yüzde 3,4 ile et-balık grubu izledi. İşlenmiş gıdalarda yüzde 3,1, margarin ve sıvı yağlarda yüzde 2,6, süt ürünleri ve yumurtada yüzde 1,1 artış hesaplandı. Ekmek, pirinç, un ve bulgur grubundaki yükseliş ise yüzde 0,3 oldu. Aylık tablo, fiyat hareketinin tek bir ürün grubuyla sınırlı kalmadığını da ortaya koydu. Özellikle mutfak harcamalarında yüksek ağırlığa sahip olan bakliyat, sebze, meyve ve et grubundaki eş zamanlı yükseliş, gıda sepetinin genel maliyetini yukarı taşıdı. Temel tahıl ürünlerinde artış daha sınırlı kalırken, taze ürünlerdeki fiyat değişimi aylık ortalamanın belirgin şekilde üzerine çıktı.

SEBZE BİR YILDA YÜZDE 137,6 ARTTI

Yıllık verilerde ise en çarpıcı yükseliş sebze fiyatlarında görüldü. Eylül 2025 ile Eylül 2026 arasında sebze fiyatları yüzde 137,6 artarken, meyvede yükseliş yüzde 56,4, bakliyatta yüzde 55,2, et ve balıkta yüzde 49,2 oldu. Ekmek, un, bulgur ve makarna grubunda yıllık artış yüzde 45,6 olarak hesaplandı. 2026’nın ilk dokuz ayında da sebze fiyatlarındaki yükseliş yüzde 100,1’e ulaştı. Dokuz aylık verilere bakıldığında da gıda grupları arasında belirgin bir ayrışma görüldü. Sebzedeki yükseliş diğer kalemlerin oldukça üzerine çıkarken, bakliyat, meyve ve hayvansal ürünlerdeki artış da sepet maliyetini yukarı çeken başlıca unsurlar arasında yer aldı. Böylece yılın başından bu yana gıda harcamalarındaki artış yalnızca dönemsel ürünlerle sınırlı kalmadı; temel tüketim kalemlerinin büyük bölümüne yayıldı.

HER ÜRÜN ZAMLANDI

Araştırma, aylık artış hızının dönem dönem gerilese de gıda fiyatlarındaki genel yükseliş eğiliminin sürdüğünü gösterdi. Özellikle düşük ve orta gelirli hanelerin bütçesinde önemli pay tutan temel gıda ürünlerindeki artış, market alışverişinin toplam maliyetini yükseltmeye devam etti. Ortaya çıkan tabloyu yorumlayan Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise şunları söyledi: “Et ve tavuk ürünlerinden süt ve süt ürünlerine, bakliyattan unlu mamullere kadar hemen her temel gıda grubunda belirgin fiyat artışları yaşanıyor. Sebze ve meyvede de benzer bir tablo var. Bu nedenle evde hazırlanan, görece ekonomik kabul edilen bir sofra bile artık geçmişe kıyasla çok daha yüksek bir bütçe gerektiriyor.”