İstanbul Maltepe’de sabah saatlerinde yaşanan dehşet verici olay, kentsel dönüşüm ve bina güvenliğini bir kez daha Türkiye’nin bir numaralı gündem maddesi haline getirdi. 7 katlı bir binanın alt 3 katının aniden çökmesiyle bölgeye AFAD, itfaiye ve UMKE ekipleri sevk edildi. Üst katlarda mahsur kalan vatandaşlar tahliye edilirken, çöken bölümlerde arama kurtarma çalışmaları başlatıldı. Yaşanan bu felaketin ardından gözler “Oturduğum bina güvenli mi?” sorusuna çevrildi. Milyonlarca kişi e-Devlet üzerinden hasarlı bina ve riskli yapı sorgulamasının nasıl yapılacağını araştırmaya başladı. İşte evinizin riskli olup olmadığını öğrenmenin ve adım adım e-Devlet kontrolünün tüm detayları…

E-DEVLET’TEN BİNAMIN RİSKLİ OLUP OLMADIĞINI NASIL ANLARIM?

Maltepe’deki çökme olayının ardından e-Devlet sistemindeki aramalarda patlama yaşandı. Sistem üzerinde adres girilerek anında bir mühendislik testi yapılması mümkün olmasa da, binanıza daha önce resmi bir işlem yapılıp yapılmadığını kolayca görebilirsiniz. Eğer oturduğunuz bina hakkında yetkili kurumlarca 6306 sayılı Kanun kapsamında bir inceleme yapılmışsa, bu durum tapu kayıtlarına “Riskli Yapı” şerhi olarak işlenir. Vatandaşlar e-Devlet’e T.C. kimlik numaralarıyla giriş yaptıktan sonra Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri altındaki “Tapu Bilgileri Sorgulama” sekmesinden taşınmazlarının üzerindeki şerh ve beyanları kontrol edebilir. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın “Riskli Yapı Tespiti” hizmet ekranından da süreç takip edilebilir.

TAPUDA ŞERH YOKSA BİNA KESİN SAĞLAM MIDIR?

En çok düşülen hatalardan biri de tapu kaydında bir kısıtlama görülmeyince binanın tamamen güvenli olduğunu varsaymaktır. Uzmanlar uyarıyor: E-Devlet’te herhangi bir risk kaydının bulunmaması, binanın depreme yüzde yüz dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Bu durum sadece bina hakkında daha önce resmi bir risk tespiti başvurusu yapılmadığını gösterir. Bir yapının gerçek anlamda sağlam olup olmadığını anlamak için karot örneği alınması, demir donatılarının ve zemin yapısının teknik olarak incelenmesi gerekir.

BİNANIZIN TEHLİKEDE OLDUĞUNU GÖSTEREN SESSİZ SİNYALLER

Teknik inceleme öncesinde binanızın alarm verip vermediğini anlamak için bazı fiziki işaretlere dikkat etmeniz hayati önem taşıyor. Kolon ve kirişlerde oluşan derin, çapraz veya geniş çatlaklar yapının ciddi baskı altında olduğunu gösterir. Betonun ufalanarak içindeki paslanmış demirlerin açığa çıkması, binanın taşıyıcı gücünü kaybettiğine işaret eder. Binanın dışarıdan bakıldığında gözle görülür şekilde yatması veya temel çevresindeki toprağın ayrılması doğrudan yapısal tehlikeye dikkat çekerken, düzgün çalışan kapı ve pencerelerin aniden sıkışmaya başlaması da taşıyıcı sistemdeki geometrik kaymaların habercisi olabilir.

BİNA DAYANIKLILIK TESTİ VE RİSKLİ YAPI TESPİTİ NASIL YAPILIR?

Binanızın yaşından, yapım malzemesinden veya zemininden şüpheleniyorsanız gözle kontrolle yetinmemelisiniz. Gerçek risk tespiti için kat maliklerinden sadece birinin dahi başvurması yeterlidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş lisanslı yapı denetim firmalarına veya üniversitelere başvurarak binanız için performans analizi ve resmi riskli yapı tespiti yaptırabilirsiniz.